Kısa Cevap: Kapsam Nasıl Belirlenir?
Kısa cevap: U-ETDS bildirimi, genel olarak yetki belgesiyle ücret karşılığı yolcu taşıyan işletmeler için söz konusudur. Bildirimin kapsamı belgenizin türüne ve taşıma biçiminize göre değişir; kesin durumunuz için güncel mevzuatı ve Bakanlık kaynaklarını esas alın.
Bildirim yükümlülüğünü belirleyen iki unsur vardır: (1) taşımayı hangi yetki belgesi kapsamında yaptığınız ve (2) taşımanın ticari nitelik taşıyıp taşımadığı. Aracın kimin adına kayıtlı olduğu veya yolcuyu kimin bulduğu tek başına belirleyici değildir; bildirimi, taşımayı fiilen yapan yetki belgeli işletme yapar.
Sistemin genel tanımı için U-ETDS nedir? sayfasına, belge türleri için yetki belgesi türleri sayfasına bakabilirsiniz.
Faaliyete Göre Genel Çerçeve
| Faaliyet | Genel durum | Dikkat |
|---|---|---|
| Düzenli hat (tarifeli) yolcu taşımacılığı | Yetki belgeli hat işletmeleri bildirim yapar. | Ayrıntılar için tarifeli yolcu bildirimi. |
| Tur, özel transfer, VIP, kiralık araç (tarifesiz) | Yetki belgeli taşıyıcı her sefer için bildirim yapar. | Ayrıntılar için tarifesiz yolcu bildirimi. |
| Havalimanı ve otel transferi | Taşımayı yapan yetki belgeli firma bildirir. | Taşıma ücretli ve ticari ise kapsam dahilinde değerlendirilir. |
| Öğrenci ve personel servisi | Yetki belgesi kapsamındaysa bildirim yükümlülüğü doğabilir. | Servis türüne göre kurallar farklıdır; Bakanlık kaynaklarını kontrol edin. |
| Seyahat acentesi | Taşımayı kendi araçlarıyla yapmıyorsa bildirim genellikle taşıyıcı firmaya aittir. | Acente-taşıyıcı sorumluluğunu sözleşmede netleştirin. |
Tablo genel bir yönlendirmedir; hukuki görüş yerine geçmez. Özel durumunuz (ortak araç, kiralık araç, belge devri vb.) için yetkili mercilere ve hukuk danışmanınıza başvurun.
Bildirim Yükümlülüğünün Doğmadığı Durumlar
Genel olarak, ticari amaç gütmeyen ve ücret karşılığı yolcu taşıma niteliği taşımayan yolculuklar (örneğin kendi aracıyla yakınlarını götürmek) yetki belgeli taşımacılık sayılmaz. Ancak "ücret" kavramı geniş yorumlanabilir: dolaylı ödeme, paket tur içinde taşıma veya gizli bedel gibi durumlar bildirimin dışında kalmanızı sağlamayabilir. Şüpheli durumda yetki belgesiz taşımanın sonuçlarını anlatan yetki belgesiz yolcu taşıma cezası yazısına da göz atın.
Kendinizi Değerlendirin: 5 Soru
Ücret karşılığı yolcu taşıyor musunuz?
Evetse faaliyetiniz ticari taşımacılık kapsamında değerlendirilir.
Taşımayı bir yetki belgesi kapsamında mı yapıyorsunuz?
Evetse bildirim yükümlülüğü genellikle bu belgeyi taşıyan işletmeye aittir.
Aracı ve şoförü siz mi sağlıyorsunuz?
Evetse taşımayı fiilen yapan sizsiniz; bildirim sizindir. Acente iseniz taşıyıcıyla sorumluluk paylaşımını netleştirin.
Seferler tarifeli mi, tarifesiz mi?
Taşıma türünüz bildirimin hangi sefer yapısıyla yapılacağını belirler.
Belgenizin kapsamı bu taşımayı içeriyor mu?
Belge türü ile yaptığınız taşımanın uyumlu olduğundan emin olun.
Cevaplarınız belirsizse, U-ETDS sık sorulan sorular sayfasına bakabilir ya da yetkili mercilerden yazılı görüş alabilirsiniz.
Not: Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, ekranlar ve süreçler değişebilir; güncel ve bağlayıcı bilgi için her zaman Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı kaynaklarını esas alın.
Sık Sorulan Sorular
U-ETDS bildirimi kimler için zorunludur?+
Genel olarak yetki belgesiyle ücret karşılığı yolcu taşıyan işletmeler içindir. Kapsam belge türüne ve taşıma biçimine göre değişir; güncel bilgi için Bakanlık kaynaklarına bakın.
Seyahat acentesi U-ETDS bildirimi yapar mı?+
Taşımayı kendi yetki belgeli araçlarıyla yapan acente bildirim yapar. Taşımayı başka bir taşıyıcıya yaptırıyorsa bildirim genellikle taşımayı yapan yetki belgeli firmaya aittir; sorumluluğu sözleşmeyle netleştirin.
Havalimanı ve otel transferi için bildirim gerekir mi?+
Ücret karşılığı ve yetki belgesi kapsamında yapılan transferlerde taşımayı yapan firma bildirim yükümlüsüdür. Ayrıntı için Bakanlık kaynaklarını kontrol edin.
Öğrenci ve personel servisleri de kapsamda mıdır?+
Servis türüne ve belge kapsamına göre değişir. Hangi kuralların geçerli olduğu için Bakanlık ve ilgili mercilerin güncel düzenlemelerine bakın.
Küçük ölçekli firmalar da bildirim yapmak zorunda mı?+
Bildirim yükümlülüğü firma büyüklüğüne değil, yetki belgesiyle yapılan ticari yolcu taşımacılığına bağlıdır. Sefer sayısı az olsa da kapsamdaysanız bildirim gerekir.