Kısaca: Yolcu taşımacılığında A1/A2 arızi (turizm) taşımayı, D1 şehirlerarası tarifeli taşımayı, D2 arızi/tarifesiz taşımayı, B1/B2 uluslararası taşımayı kapsar. Eşya taşımacılığında ise K1, F1/F2 gibi ayrı belge türleri vardır. Hangi belgenin gerektiği, taşınan yükün (yolcu/eşya) ve güzergahın (tarifeli/arızi, yurt içi/uluslararası) niteliğine göre değişir.
Yolcu Taşımacılığı Belgeleri
Yolcu taşımacılığında belge türü, seferin tarifeli mi arızi mi olduğuna ve güzergahın yurt içi mi uluslararası mı olduğuna göre belirlenir.
| Belge | Kapsam | Tipik Kullanıcı |
|---|---|---|
| A1 | Arızi (turizm amaçlı) yurt içi yolcu taşımacılığı | Tur operatörleri |
| A2 | Arızi yolcu taşımacılığı (A1'e yakın, farklı şartlarda) | Turizm taşımacıları |
| D1 | Şehirlerarası tarifeli (düzenli) yolcu taşımacılığı | Otobüs firmaları, sabit hat işletmecileri |
| D2 | Arızi (tarifesiz, tek seferlik/plansız) yolcu taşımacılığı | Tur operatörleri, özel transfer, personel servisi |
| B1 | Uluslararası ve yurt içi tarifeli yolcu taşımacılığı | Büyük ölçekli / uluslararası taşımacılık firmaları |
| B2 | B1'e yakın kapsam, farklı ölçek/şartlarda | Uluslararası taşımacılık firmaları |
Eşya ve Karma Taşımacılık Belgeleri
Yolcu değil eşya taşıyan veya taşıma organizasyonu yapan firmalar için ayrı bir belge grubu vardır:
| Belge | Kapsam |
|---|---|
| K1 | Kendi nam ve hesabına eşya taşımacılığı (öz mal taşımacılığı) |
| F1 | Taşıma işleri organizatörlüğü (küçük/orta ölçek) |
| F2 | Taşıma işleri organizatörlüğü (geniş kapsamlı) |
Önemli: Belge türleri, şartları ve güncel başvuru ücretleri her yıl değişebilir. Kesin ve güncel bilgi için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın resmi kaynaklarına, ilgili yıl yönetmeliğine ve Yetki Belgesi Türleri sayfamızdaki detaylı belge listesine bakılmalıdır.
Hangi Belge Size Uygun?
Doğru belgeyi seçerken üç soruyu sırayla yanıtlamak yeterlidir:
- Yolcu mu eşya mı taşıyorsunuz? Yolcu ise A/B/D serisi, eşya ise K/F serisi.
- Sefer tarifeli mi (sabit saat/güzergah) yoksa arızi mi (önceden planlanmış tek seferlik)? Tarifeli ise D1/B1, arızi ise A1/A2/D2.
- Yurt içi mi uluslararası mı? Uluslararası taşımacılık genellikle B serisi belgeleri gerektirir.
Hangi belgeyi seçerseniz seçin, belge sahibi olduktan sonraki en yaygın hata her sefer için ayrı ayrı gereken U-ETDS bildirimini zamanında yapamamaktır. U-ETDS Cezaları sayfamızda bu riski nasıl sıfırlayabileceğinizi anlatıyoruz.