U-ETDS Web Servis Nedir?
Kısa cevap: U-ETDS web servisi, Bakanlığın U-ETDS bildirim işlemlerini ekran yerine yazılım aracılığıyla yapmanızı sağlayan teknik arayüzdür. Bildirimler SOAP/XML biçiminde gönderilir; firmanıza ait servis kullanıcı adı ve şifresiyle doğrulanır; her çağrının sonucu bir sonuç koduyla ve mesajla döner.
Bildirimi Bakanlığın ekranından elle yapmak yerine bir program kullandığınızda, o program arka planda bu web servise bağlanır. Yani "U-ETDS programı" ya da "U-ETDS entegrasyonu" dediğimiz şeyin teknik karşılığı bu servistir. Firma tarafında yapmanız gereken, servis kullanıcı bilginizi güvenilir bir yazılıma tanımlamaktır (adımlar için Kamu Türkiye U-ETDS girişi).
İstek ve Yanıt Mantığı
Servis, istemci-sunucu mantığıyla çalışır: yazılımınız bir istek (request) gönderir, Bakanlık sistemi bir yanıt (response) döndürür. İstek bir XML zarfıdır; içinde kimlik bilgisi ve işlemin verisi bulunur. Yanıtta ise genellikle bir sonuç kodu, bir sonuç mesajı ve işlem başarılıysa ilgili referans numarası yer alır.
- ✓Sonuç kodu 0 işlemin başarıyla tamamlandığını gösterir; farklı bir kod hata veya uyarı anlamına gelir.
- ✓Sonuç mesajı, hatanın nedenini insan okuyabilir biçimde verir (ör. eksik alan, geçersiz değer).
- ✓Bazı hatalar Bakanlık sistemindeki geçici sorunlardan kaynaklanır; bu durumda mesaj boş veya genel ("sistem hatası") olabilir.
Web Servisteki Temel İşlemler
Bir yolcu seferini bildirmek, birbirine bağlı birkaç çağrı gerektirir. Aşağıdaki tablo tipik akışı özetler (işlem adları ve alanlar Bakanlığın güncel dokümantasyonuna göre değişebilir, kendi sürümünüzü her zaman oradan teyit edin):
| İşlem | Ne yapar? | Sonuç |
|---|---|---|
| seferEkle | Araç plakası, hareket ve bitiş zamanı, sefer açıklaması ile yeni bir sefer oluşturur. | Sefer referans numarası |
| seferGrupEkle | Seferin yolcu grubunu (grup adı, kalkış-varış, açıklama) tanımlar. | Grup referans numarası |
| personelEkle | Seferdeki şoför ve yardımcı personeli ekler. | Sonuç kodu |
| yolcuEkle | Gruba yolcu ekler: ad-soyad, uyruk, TC/pasaport, cinsiyet. | Yolcu başına sonuç |
| Güncelleme / iptal | Mevcut seferi referans numarasıyla günceller veya iptal eder. | Sonuç kodu |
| Sefer PDF'i | Bildirilmiş seferin belgesini (PDF) referans numarasıyla getirir. | PDF belgesi |
Adımların sırası ve her adımda gönderilen veriler için U-ETDS sefer ekleme adımları sayfasına bakın. Geliştirici bakış açısıyla uygulama için U-ETDS API entegrasyonu rehberi var.
Kimlik Doğrulama ve Güvenlik
- ✓Servis kullanıcı adı ve şifresi yalnızca sizin firmanıza aittir; başka firma adına kullanmayın.
- ✓Şifreyi e-posta, mesajlaşma uygulaması veya kod deposunda düz metin olarak saklamayın.
- ✓Bağlantı HTTPS üzerinden kurulur; yine de şifrenin sağlayıcıda nasıl saklandığını sorgulayın.
- ✓Kimlik bilgisi değiştiğinde (şifre yenileme gibi) yazılıma tanımlı bilgiyi de güncelleyin.
SeferBildirim'de bu bilgi Ayarlar → U-ETDS Bağlantısı ekranında firmaya özel olarak tutulur; kaydedilen şifre ekranda tekrar gösterilmez.
Web Servis mi, Bakanlık Ekranı mı?
| Konu | Bakanlık ekranı (elle) | Web servis (yazılımla) |
|---|---|---|
| Sefer sayısı arttığında | Her sefer için tekrar veri girişi | Tek girişten otomatik iletim |
| Yolcu sayısı çok olduğunda | Yolcuları tek tek girmek | Excel veya pasaport okumayla toplu hazırlık |
| Hata takibi | Ekranda görülen mesaj | Yanıt kaydedilir, panelde izlenir |
| Bakanlık hatası | Yeniden deneme size kalır | Sefer kayıtlı kalır, sonra yeniden gönderilir |
Not: Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Mevzuat, ekranlar ve süreçler değişebilir; güncel ve bağlayıcı bilgi için her zaman Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı kaynaklarını esas alın.
Sık Sorulan Sorular
U-ETDS web servis ne işe yarar?+
Sefer, grup, personel ve yolcu bildirimlerini Bakanlığın ekranına girmeden, yazılım aracılığıyla göndermenizi sağlar.
U-ETDS web servisi SOAP mu REST mi?+
Bakanlığın U-ETDS bildirim servisi SOAP/XML biçiminde çalışır. Güncel teknik ayrıntılar için Bakanlığın dokümantasyonunu esas alın.
U-ETDS web servis için ne gerekir?+
Yetki belgeli bir işletme olmanız ve firmanıza tanımlı U-ETDS servis kullanıcı adı ile şifresine sahip olmanız gerekir.
Servis "sistem hatası" dönerse ne yapmalıyım?+
Genellikle Bakanlık tarafında geçici bir sorundur. 5-10 dakika bekleyip yeniden deneyin, art arda denemeyin. Bkz. hata çözümleri.
Web servisi kendim mi kullanmalıyım, hazır yazılım mı?+
Kendi yazılımınızı geliştirmek dokümantasyon takibi, hata yönetimi ve sürekli bakım gerektirir. Hazır bir yazılım bunları sizin yerinize üstlenir (bkz. U-ETDS yazılımı seçimi).